Extra verhalen

De eerste schaatsmarathon ooit was in Japan

De strijd om de eerste schaatsmarathon op natuurijs barst meteen los bij het begin van een vorstperiode. De allereerste ooit wereldwijd was niet in Nederland, maar in Japan!

De eerste officiële Elfstedentocht was in 1909. Schaatshistoricus Marnix Koolhaas ontdekte dat er een jaar eerder in Japan al een schaatsmarathon was gereden, uitgeschreven als wedstrijd. In 8070 Dagen besteed ik hier ook aandacht aan.

‘Het leek ongelooflijk maar het was toch waar,’ schreef Koolhaas. ‘Een jaar voordat op 2 januari 1909 de allereerste Elfstedentocht in Leeuwarden van start ging, werd er aan de andere kant van het Noordelijk halfrond, op het Japanse Suwameer, een heuse schaatsmarathon gereden. De lengte – een rondje om het meer – was met zestien kilometer in onze ogen misschien niet echt een afstand om tegen op te zien, maar dat kan de geschiedenis niet deren. Het officiële marathonschaatsen begon dus in Japan!’

Het Suwameer ligt op zo’n honderd kilometer van Tokio op een hoogte van 759 meter in de bergen van de provincie Nagano. Na de aanleg in 1911 van een spoorlijn vanuit Tokio naar dit meer werd dit een favoriete plek om te schaatsen. Op 11 februari 1908 was daar de eerste schaatsmarathon, die werd gewonnen door Takashi Oguchi. Vier jaar later werden vrouwen voor het eerst toegelaten op een verkort parcours met Tokue Kasahara als eerste winnares. In 1916 werd de laatste editie verreden, zowel voor de mannen als vrouwen, als gevolg van de Eerste Wereldoorlog.

Voor alle duidelijkheid: de Elfstedentocht is met zijn eerste melding uit 1749 wel degelijk ouder dan deze Japanse marathon. De eerste wedstrijd in de Elfstedentocht was echter pas in 1909 en dat is weer wel later dan in Japan.