Extra verhalen

De Elfstedenzwemtocht van 1989

Maarten van der Weijden gaat opnieuw de Elfstedentocht zwemmen. De eerste keer dat dit gebeurde, was al in 1989 door leden van de zwem- en poloclub Steenwijk ’34.

Maarten van der Weijden begon op 18 augustus 2018 met een zwemtocht langs alle elf Friese steden te zwemmen om geld op te halen voor kankeronderzoek. Na 163 kilometer strandde hij bij Birdaard, acht kilometer voor Dokkum – een ongekende prestatie. Deze zomer wil hij het opnieuw proberen.

Het idee van zo’n zwemtocht was dertig jaar geleden al eens bedacht en uitgevoerd, alhoewel in iets andere vorm dan Van der Weijden deed. Elf leden van Steenwijk ’34 zwommen eind augustus 1989 in een estafette langs de Friese elf steden. Gedurende de tocht lag er altijd minstens één zwemmer in het water, de nachtelijke uren uitgezonderd. Bij hoge uitzondering mocht er worden gekluund, meldde Het Nieuwsblad van het Noorden vooraf: ‘Op de plaatsen waar de waterkwaliteit verdacht is. Dit zal vooral in de steden en in de nabijheid van waterzuiveringsinstallaties moeten gebeuren.’

Het idee was van Marty Veen, toen 33 jaar oud, die aan het eind van de enorme tocht door dezelfde krant werd opgewacht. “Het is de uitdaging,” verklaarde hij zijn ambitie, die zojuist na 47 uur, 16 minuten en 28 seconden succesvol was afgerond. Het moest dan wel in estafettevorm, vond hij: “Als je de hele afstand, zo’n 200 kilometer, helemaal zelf had moeten zwemmen, zou je er zeker vier dagen achter elkaar voor moeten uittrekken. Dat is onmogelijk.”

Geen feest

In tegenstelling tot Van der Weijden kregen de zwemmers van 1989 weinig goede reacties in Leeuwarden. Veen: “We zouden feestelijk ontvangen worden door de burgemeester. Met een diner en zo. Een week van te voren belde de gemeentevoorlichter om te zeggen dat het allemaal niet door zou gaan. Waarom? Daar kom je niet achter. Het was in ieder geval een enorme teleurstelling.” Jeen van de Berg wilde wél komen, de schaatsende Elfstedenwinnaar van 1954.

Zoals aangekondigd was er inderdaad gekluund. “We zijn in totaal een keer of tien uit het water gegaan omdat het te vies was. Van te voren hebben we geïnformeerd naar de waterkwaliteit. Als het echt te bar was, gingen we lopen. Sneek bij voorbeeld hebben we bijna helemaal lopend afgelegd. Je kunt niet het risico nemen dat je verontreinigd water binnenkrijgt.”

In Steenwijk was wél een ontvangst. “Laat anderen dit record maar eens breken,” merkte Veen daar op. “Misschien dat we het dan nog een keer doen.”

Van der Weijden probeerde het in 2018, maar haalde de finish niet. Hopelijk lukt het hem deze zomer wel.